Euskara: Euskara munduko hizkuntzarik zaharrenetakoa da eta hizkuntza isolatutzat hartzen da. Bere jatorria hain da antzinakoa, ezen arloko espezialistentzat ere konpondu ezin den puzzle bat izaten jarraitzen baitu.

 

Ziurra dena da euskera milurtekoetan zehar iraun duela, gaur egun ere bertako askok hitz egiten baitute, batez ere Hegoaldeko (gaztelaniaz).

 

Has gaitezen ahoskeraren oinarriekin. Euskeraz, garrantzitsua da letra guztiak argi ahoskatzea. Ongi (ona) "onn gui" ahoskatzen da, Egun on (kaixo) "Egounn onn" ahoskatzen da, eu "éou" ahoskatzen da,

e é ahoskatzen da,

u ou ahoskatzen da,

j de di ahoskatzen da,

z s ahoskatzen da (soleil bezala),

s sh ahoskatzen da (s eta ch artean),

x ch ahoskatzen da,

tx tch ahoskatzen da (txekieraz bezala),

g gu ahoskatzen da.

 

Euskeraz, ez dago genero maskulinorik edo femeninorik.

"le" edo "la" artikulua hitzaren amaierako A hizkiarekin definitzen da (txat: gatu; le chat: gatua). Pluralea K hizkiarekin adierazten da hitz amaieran (katua: gatua; katuak: gatuak).

 

Elkarrizketan

Bai: Bai

Ez: Ez

Mesedez: Otoi / Plazer dezakezu

Barkatu: Barkatu

Eskerrik asko: Milesker

Mila esker: Milesker Anitz

Ongi etorri: Deusetaz

Barkatu: Barkatu

Ez dakit: Ez dakit

Ongi etorri: Ongi etorri

Agian: Behar bada

Non: Nun

Nola: Nola

Zergatik: Zergatik

 

Ezinbestekoak

Egun on: Egun on

Arratsalde on: Arratsalde on

Arratsalde on (edo gau on): Gau on

Kaixo / Agur: Adio / Agur

Agur: Ez adiorik / Ikus arte

Zer moduz?: Ongi? / Ontsa? / Zer diozu?

Egun ona izan! :Izan ontsa!

Bihar arte! :Bihar arte!

 

Hitz gako batzuk eta galdera praktiko batzuk

Euskara: Euskara

Euskara (persona): Euskaldun

Euskadi: Euskal Herri, Euskadi

Euskaraz hitz egiten al duzu?:Euskara moduan? Euskaraz?

Ez dakit euskaraz: Euskara ez dut mintzatzen

Ez dut ulertzen: Ez dut konprenitzen. Ez dut ulertzen.

Badakit: Badakit

Ez dakit: Ez dakit

Barkatu? (diozu?): Mantxut?

Esan zer? Errepikatu dezakezu, mesedez?: Errepikatzen ahal duzu, otoi?

Nola esaten duzu.... euskaraz?:Nola erraten da….. euskaraz?

Zer esan nahi du ….. hitzak?:Zer ordutan da…..hitzak?

Zer ordu da? : Zer iruditzen zaizu?

Zer ordutan da bilera? : Bilkurako tenorretan zaude?

Zer ordutan da hitzordua? : Hitzorduko tenorretan zaude?

 

Kualitatiboak/egoerak

Ongi: Ongi

Gaiztoa: Gaizki

Mina: Mina

Gaixoa: Eri

Sukarra: Sukar

Ona: Ona

Txarra: Gaiztoa

Pozik: Zoriontsu / Dohatsu

Zoritxarrez: Dohakabe / Maluros

Slacker: Alfer

Ausarta: Langile

Altua: Handi

Txiki: Tipi, ttipi, ttiki, txiki

Argala: Mehe

Handia: Lodi

Lodia: Gizen

Dotorea: Sotil

Trebea: Artex

Gaia: Trebe

Gose naiz: Gose naiz

Logura naiz: Logale naiz

Egarri naiz: Egarri naiz

Bon appetit: On dagizula / Apetitu on

Zure osasunerako: Zure osagarriari

Gaixo nago: Eri naiz

Nekatuta nago: Akitua naiz / unatua naiz

Sasoi onean nago: Bizkorrean naiz

,

Sentimenduak

Maitasuna: Amodio, maitasun

Gorrotoa: Herra

Lotsa: Ahalge

Zoriona: Zorion

Ai: Zoriogaitz

Barre: Irri

Negar: Negar

Beldurra: Beldur

,

Tenporala

Gaur: Egun, gaur

Atzo: Atzo

Bezperan: Herenegun

Bihar: Bihar

Bihar: Etzi

Gaur goizean: Goiz honetan

Gaur gauean: Gau honetan

Bart: Barda

,

Koloreak

Zuria: Xuri,

Beltza: Beltz

Urdina: Urdin

Gorria: Gorri

Horia: Hori

Violeta: Ubel

Berdea: Ergela

Clair: Argi

Iluna: Ilun

,

Giza gorputza

Gorputza: Gorputza

Burua: Buru

Hanka: Zango

Oina: Oina

Besoa: Needo

Eskua: Esku

Eskumuturra: Ukar

Ukondoa: Ukondo

Sorbalda: Sorbalda

Belauna: Belaun

Izter: Izter

Hatza: Erhi / Behatz

Itzuli: Bizkar

Sudurra: Hegoaldekoa

Ahoa: Aho

Ezpaina: Ezpain

Begi: Begi

Bekaina: Betarrots

Belarria: Belarri

Ilea: Uhartea

Ilea: Bilo

Hortzak: Hortz

Bihotza: Bihotza

Birika: Birika / Bular

,

Lekuak

Komunen mankomunitatea: Herri elkargo

Udala: Herriko Etxea

Etxea: Etxe

Eliza: Eliza

Turismo bulegoa: Turismo bulegoa

Birziklatze zentroa: Hondakintegi

Eremuko artisautza: Lan eremu

Denda: Saltegi

Fabrika: Lantegi

Taberna: Ostatu

Jatetxea: Jatetxe

Farmazia: Botika

Errepidea: Errebide

Autopista: Autobide

Geltokia: Tren geltoki

Autobus geltokia: Geltoki Autobusa

Kalea: Karrika

Etorbidea: Etorbide

Pasabidea: Ateka

,

Natura

Mendia: Mendi

Ibaia: Erreka

Ibai: Ibai

Basoa: Oihan

Grove: Xara

Hondartza: Ondartz

Ozeanoa: Itsas

Ertza (hondartza, ibaia, etab.): … Bazter / … Hegi

bide: Bide

pista: Bidexka / Xendera

Ibilaldia: Ibilaldi

Ibilbideko bidea: Ibilbide

Eguzkia: Eguzki

Ilargia: Zabaldua

Hodeia: Laino

,

Norabidea

Ipar.: Ipar

Hegoaldea: Hego

Ekialdea: Ekialde

Mendebalde: Mendebalde

Eskuin: Eskuin

Ezkerra: Ezker

Aurrean: Aitzin, Aurre

Atzean: Gibel, Atze

,

Animaliak

Animalia: Abere

Txoria: Xori

Arraina: Arraina

Txakurra: Zakur

Katua: Gatu

Behia: Behi

Zaldia: Zaldi

Oiloa: Oilo

Ahatea: Ahate

Antzarra: Antzar

Usoa: Urtzo / Uso

Astoa: Asto

,

Zehaztasunak

Ezpeletako piperra: Ezpeletako

​

biperra

Kanbo-les-Bainseko termak: Kanboko ur-onak

Itxassou gerezia: Itsasuko gerezia

Souraïde eta Bassussarryko golf zelaiak: Zuraideko eta Basusarriko kali jokoak

Larresoroko makila: Larresoroko makila

Arcangues Gaztelua: Arrangoitzeko gaztelua

Jatxou geltokia: Jatsuko geltokia

Halsou frontoia: Haltsuko pilota plaza

Louhossoa gailetak: Luhusoko bixkotxak

Uztaritzeko Gazteluak: Uztaritzeko jauregiak

Pas-de-Roland bidea: Atekagaitzeko bidexka

Artzamendi mendiko errotarria: Artzamendiko eihera harriak

Niveko izokina: Errobiko izokinak